De uitdaging

Van regio’s in heel Europa wordt verwacht dat ze strategieën voor slimme specialisatie (S3) ontwerpen en uitvoeren die innovatie-investeringen richting geven, het concurrentievermogen versterken en de groene en digitale transitie van de EU ondersteunen. Veel regionale overheden kampen echter met praktische uitdagingen, zoals een beperkte analytische capaciteit, versnipperde bestuursstructuren en moeilijkheden om strategische prioriteiten te bepalen of grensoverschrijdend samen te werken. Om daarop in te spelen, werd de Smart Specialisation Community of Practice (S3 CoP) opgericht. Het is het belangrijkste platform dat lidstaten en regio’s helpt om hun S3-strategieën, governance en uitvoering te verbeteren. Een belangrijk onderdeel van de S3 CoP is de ondersteuning die IDEA Consult en de andere consortiumpartners bieden aan meer dan 40 S3-partnerschappen.

Aanpak en resultaten

Binnen de S3 CoP had IDEA Consult een praktische en operationele rol en werkte het rechtstreeks samen met de partnerschappen en regionale overheden. IDEA stond in voor gespecialiseerde diensten op maat om S3-strategieën en mechanismen voor interregionale samenwerking binnen en tussen partnerschappen te versterken. Via deze diensten ondersteunde IDEA Consult meer dan 40 partnerschappen in domeinen zoals waterstof, geavanceerde materialen, agrovoeding, gezondheid, de blauwe economie, energie en industriële modernisering. Het ging onder meer om:

• Opleiding en capaciteitsopbouw rond interregionale innovatie: partnerschappen helpen hun vaardigheden voor interregionale samenwerking te versterken via begeleiding, workshops en ondersteuning bij stakeholderbetrokkenheid.
• Governance: partnerschappen helpen een duidelijk governancemodel uit te bouwen, met afgebakende leiderschapsrollen, besluitvorming en organisatiestructuren.
• (Her)afbakening: partnerschappen ondersteunen bij het verfijnen of actualiseren van hun prioriteiten en activiteiten, op basis van gedeelde behoeften en een veranderende context.
• Mapping: regionale competenties identificeren en analyseren om zicht te krijgen op het samenwerkingspotentieel en toekomstige demonstratieactiviteiten te onderbouwen.
• Smart Partnering: partnerschappen helpen nieuwe, complementaire partners te vinden en te betrekken, om competentielacunes op te vullen en het consortium te versterken.
• Ondersteuning bij subsidies, financiering en investeringen: partnerschappen begeleiden bij het vinden van geschikte financieringsbronnen en het structureren van hun financiële aanpak voor toekomstige projecten.
• Demonstratie: partnerschappen helpen bij het ontwerpen van pilot- of demonstratieprojecten en het ontwikkelen van tools om gezamenlijke initiatieven op te zetten.
• Opschaling en commercialisering: partnerschappen ondersteunen bij het betreden van nieuwe markten, het opschalen van diensten en het versnellen van de commercialisering van innovatie.

Naast deze dienstverlening stond IDEA Consult ook in voor de organisatie van twee stuurgroepvergaderingen per jaar. Daar kwamen de Europese Commissie, de consortiumpartners en de belangrijkste stakeholders van de S3 CoP samen om de voortgang te evalueren, de strategische koers te bespreken en de komende activiteiten te plannen. Deze vergaderingen vormden het belangrijkste governancemechanisme van de S3 CoP en zorgden voor strategische coördinatie, afstemming van de diensten en continue feedback tussen alle betrokken partijen. In totaal vonden er tijdens het project zes stuurgroepvergaderingen plaats: drie fysieke vergaderingen in Madrid (ES), Rimini (IT) en Brussel (BE), en drie online vergaderingen.

Onze experts namen ook actief deel aan de werkgroepen van de S3 CoP. Ze brachten er hun methodologische expertise in, faciliteerden uitwisselingen tussen praktijkmensen en hielpen richtlijnen en thematische inzichten te ontwikkelen die relevant zijn voor de uitvoering van S3 en voor interregionale samenwerking.