Vanaf 1 januari 2025 zijn jullie als één zone aan de slag gegaan. Hoe ver staan jullie 1 jaar later?

Het was best een heftig jaar! En ook de periode voor de echte start van de fusiezone was intens. Een fusie zorgt wel voor wat onrust. Er zijn ook een 14-tal mensen vertrokken. Dat is pijnlijk voor de organisatie. Tegelijk is het goed dat mensen die niet in het toekomstproject geloven een bewuste keuze maken. Ik heb het gevoel dat we nu naar meer stabiliteit en rust groeien.

Wat is er veranderd voor de medewerkers? En merken de inwoners iets van de nieuwe fusiezone?

Het basisidee is dat we dankzij de grotere zone een robuustere organisatie zijn. Zo is een personeelstekort of een onverwachte afwezigheid nu beter op te vangen. We slagen er ook in om een grotere zichtbaarheid op het terrein te creëren. Het uitgangspunt bij de fusie was niet per se meer blauw op straat, maar vooral ‘beter blauw’ door meer specialisatie. Dat heeft tijd nodig, maar we kunnen nu bijvoorbeeld meer doen rond preventie van radicalisering en cybercrime. Op deze actuele thema’s hebben we een beter antwoord.

Wat zijn de belangrijkste succesfactoren voor een fusie?

We hebben veel aandacht besteed aan een warme communicatie met de medewerkers. Hun voornaamste bezorgdheid is: wat verandert er voor mij? Het was een bewuste keuze om prioriteit te geven aan de personeelsformatie, zodat we vroeg duidelijkheid konden geven over de toekomst van onze medewerkers. Ook vertrouwen opbouwen is belangrijk voor een geslaagde fusie. Op alle niveaus: met de politiek, tussen de politiek en organisatie en binnen de organisatie. Daarbij was het een troef dat de syndicaten achter de toekomstvisie van de fusiezone stonden.

Er is heel wat voorbereiding aan de fusie voorafgegaan. Toch kun je niet alles voorzien. Zijn er zaken die anders lopen van verwacht?

We zijn gestart met een grondige haalbaarheidsstudie samen met IDEA Consult en de UGent, waarbij we naast de toekomstvisie en de inventarisatie van de zones ook keken naar de mogelijke financiële verdeling van de lasten. Na dit proces was het de beurt aan de lokale burgemeesters om de moeilijkste knopen door te hakken. Daarbij was de rol van de gouverneur heel belangrijk.

Hoe loopt de samenwerking met de lokale besturen in de grotere politiezone?

De samenwerking is sterk gegroeid sinds de start van de fusiezone. Dat was niet evident. Na de eerste juridische mijlpaal, de publicatie van het KB tot bepaling van het territoriaal ambtsgebied (KB 1), waren er lokale verkiezingen. Dit zorgde voor een juridisch vacuüm waarin we geen grote beslissingen konden en wouden nemen. Na de verkiezingen waren 4 van de 8 burgemeesters nieuwe gezichten. We moesten hen terug meenemen in het proces en het onderling vertrouwen laten groeien. Momenteel is er een heel professionele dynamiek in het politiecollege.

Heb je nog tips voor andere zones die fusie overwegen?

Het korte antwoord is: ga ervoor! Sowieso zijn niet alle details uitgeklaard voor je effectief van start gaat met een nieuwe fusiezone. Dit hoeft geen rem te zijn op de beslissing, omdat er nog verder geoptimaliseerd kan worden na de start van de nieuwe zone.

De timing van de besluitvorming is wel van belang. Ik zou aanraden om de fusie niet rond de verkiezingen te leggen, maar meer in het midden van de legislatuur. Besef ook dat als er geen akkoord is over de financiën, er eigenlijk over niets een akkoord is. Het is daarom belangrijk dat die discussie voldoende vroeg in het proces gevoerd wordt.

Het is ook aangewezen om meteen voor voldoende schaal te gaan. Hoewel onze nieuwe zone nu veel extra mogelijkheden biedt, zijn we nog te klein voor zaken zoals een bijzonder bijstandsteam. De studies van UGent en IDEA tonen aan dat 300 à 500 operationele medewerkers voor heel wat schaalvoordelen zorgt.